Với hàng loạt các phim đã và đang thực hiện như phim truyền hình dài tập Huyền sử thiên đô, Trần Thủ Độ và sắp tới là Đinh Tiên Hoàng, Trái tim kiêu hãnh, Mùi cỏ cháy… đạo diễn kỹ xảo Bùi Hoài Thanh là một trong số không nhiều những cái tên được biết đến ở góc độ làm kỹ xảo có tiếng ở Việt Nam.
Không thua các nước châu Á nhưng rẻ hơn 20 – 50 lần
Mong muốn của đạo diễn này là sẽ tiến tới thành lập một hãng phim tư nhân với mục tiêu đưa kỹ xảo “made in Vietnam” có nhiều cơ hội được thể hiện, không chỉ làm “gia vị” cho phim mà tiến tới, có những bộ phim chuyên về kỹ xảo do chính người Việt thực hiện.
Sáu năm học đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội, ra trường “chinh chiến” nhiều nơi như: Công ty nghe nhìn Hà Nội, Hãng phim truyện Việt Nam, Hãng phim hoạt hình, Công ty BHD… Khi đã có nhiều vốn liếng về nghề, Bùi Hoài Thanh bỏ cơ hội biên chế để thành lập công ty riêng chuyên về kỹ xảo – Ani media.
Tiếng là được làm chủ một công ty riêng đã 6 năm nhưng nhìn vào thị trường phim Việt hiện nay với một năm có chừng chưa đến chục phim nhựa thì những công ty như của Bùi Hoài Thanh nắm chắc phần “ngắc ngoải”.
Đó là chưa kể, trong số khoảng chục phim ấy, không phải phim nào cũng cần đến kỹ xảo, mà nếu có, họ cũng nâng lên đặt xuống rất nhiều lần mới quyết định dành bao nhiêu kinh phí cho kỹ xảo, dùng “hàng” Việt hay “hàng” ngoại…
Mùi cỏ cháy vừa thực hiện xong và đang chờ ngày lên sóng, lúc đầu có nhiều cảnh cần phải sử dụng kỹ xảo, nhưng do kinh phí có hạn nên các cảnh cũng bị bớt dần đi. Chính vì vậy mà ở Việt Nam, kỹ xảo chỉ mới thông dụng ở góc độ “cứu nguy” cho phim là chính. Ví dụ với phim cổ trang, đang quay, bỗng nhiên có chiếc ô tô chạy ngang qua. Đến khi xem lại mới phát hiện. Những lúc đó, kỹ xảo mới có cơ hội vào cuộc.
Các hãng phim tư nhân khi làm kỹ xảo thường ít khi nhắm đến các công ty trong nước. Bùi Hoài Thanh kể: Có lần, dù đã được đạo diễn Bùi Thạc Chuyên giới thiệu với một hãng phim tư nhân và bảo đảm về tay nghề của anh, nhưng hãng này vẫn đưa sang Thái Lan để đổi lấy sự yên tâm. Trong khi đó, công ty anh hoàn toàn có thể thực hiện được với chất lượng ngang ngửa Thái Lan, mà kinh phí lại rẻ hơn 20-50 lần so với họ.
Tuy nhiên, với các hãng phim nhà nước, Bùi Hoài Thanh luôn là một sự lựa chọn đầy tin tưởng. Phần vì kinh phí của anh rất biết “liệu cơm gắp mắm”. Kỹ xảo 3D là 200 USD/giây. Cảnh phức tạp hơn thì khoảng 400 USD/giây. “Tuy nhiên, ai cũng biết kinh phí làm phim có hạn nên giá cả trên chỉ tồn tại trên giấy chứ ít khi được áp dụng trong thực tế” – Bùi Hoài Thanh cho hay.
Để làm phim có sử dụng kỹ xảo, kinh phí phim phải tiền tỉ trở lên mới cáng đáng được. Huyền sử thiên đô dài tập nhưng số kỹ xảo trong phim cũng chỉ vài phút. Sẽ còn lâu, rất lâu nữa Việt Nam mới có những bộ phim tràn ngập cảnh kỹ xảo như của Hollywood, bởi kinh phí thực hiện của nó lên đến hàng triệu USD.

Sẽ còn rất lâu nữa Việt Nam mới có những bộ phim tràn ngập cảnh kỹ xảo như của Hollywood, bởi kinh phí thực hiện của nó lên đến hàng triệu USD.
Bao giờ kỹ xảo “made in Việt” được lên ngôi?
Quy trình làm kỹ xảo được bắt đầu bằng việc quay cảnh trên phông xanh. Sau đó xóa phông xanh để ghép cảnh kỹ xảo vào cảnh thật. Để quá trình này được ăn nhập, đạo diễn kỹ xảo phải tham gia vào đoàn làm phim, bàn bạc, hướng dẫn quay, để khi ghép cảnh giả vào cảnh thật không bị lệch.
Theo Bùi Hoài Thanh, kỹ xảo chính là công đoạn khó nhất của phim và mất rất nhiều thời gian. Trong nghề thường so sánh, đào tạo một kỹ thuật viên thực hiện kỹ xảo khó như đào đạo một phi công vậy. Để có một giây phim phải quay 24 hình. Mà một cảnh có từ 5-10 giây. Chỉ riêng cảnh rắn cắn trong Huyền sử thiên đô cũng đã mất 20 ngày mới hoàn thiện. Người thực hiện kỹ xảo phải ngồi lỳ thâu đêm là chuyện rất bình thường.
Hiện ở Việt Nam, các công ty chuyên về kỹ xảo như Ani media chỉ đếm trên đầu ngón tay. Trong khi đó, Thái Lan, Hàn Quốc, Hongkong được ví như “công xưởng” về kỹ xảo cho các hãng phim. “Họ chỉ hơn chúng ta về máy móc, còn về trình độ, tôi khẳng định là chúng ta không hề thua kém. Tôi đã làm việc với một hãng kỹ xảo của Nhật Bản khi làm dự án phim Huyền sử thiên đô. Khi cho họ xem sản phẩm, họ không khỏi ngạc nhiên với máy móc, kỹ thuật thua họ rất nhiều nhưng chất lượng thì ngang ngửa” – Bùi Hoài Thanh kể.
Dù vậy, để sống được bằng nghề, những công ty về kỹ xảo như của Bùi Hoài Thanh phải sống bằng hai chân. Vừa làm phim nuôi dưỡng sự đam mê, vừa phải tham gia làm phim quảng cáo, phim dự án… để “lấy ngắn nuôi dài”…
Thanh Hà(giadinh.net.vn)



