Tài liệu nhạc lý cơ bản cho anh em yêu nhạc !!!

Thảo luận trong 'Training Online' bắt đầu bởi simmy, 23/6/09.

  1. simmy

    simmy Tổng Giám Sát - Giám Đốc Ban quản trị

    Nhận thấy có nhiều anh em rất yêu nhạc , rất thích chơi nhạc nhưng lại còn thiếu chút ít về nhạc lý cơ bản. Hôm nay tôi đăng lên một ít tài liệu về nhạc lý cơ bản cho mấy anh em tham khảo .
    Có gì góp ý thêm. Thấy hay thì click "THANKS" đừng spam bài mắc công tui xóa hixhix !
    =============================
    CHƯƠNG MỞ ĐẦU

    KHÁI NIỆM TỔNG QUÁT

    1. Muốn hiểu ngôn ngữ viết, tối thiểu ta phải biết đánh vần, đọc chữ. Tương tự như vậy, muốn xem và hiểu một bản nhạc, ta cũng phải hiểu được các ký hiệu âm nhạc, và biết xướng âm. Có thể nói Nhạc pháp (gồm nhạc lý và xướng âm) là cửa ngõ dẫn vào âm nhạc.

    2. Âm nhạc là một bộ mộn nghệ thuật dùng âm thanh để diễn đạt tình ý của con người. Nó được chia ra hai loại chính, đó là thanh nhạc và khí nhạc. Thanh nhạc là âm nhạc dựa trên lời ca, nên ý tưởng và tình cảm cụ thể và rõ ràng. Còn khí nhạc là âm nhạc dựa trên âm thanh thuần tuý của các nhạc cụ, nên trừu tượng, nó gợi ý, gây cảm giác hơn là nói lên một tình cảm nào rõ rệt. Cần phải học hỏi nhiều hơn mới lĩnh hội được.

    3. Nghệ thuật là kết quả của hoạt động của con người biết dùng các phương tiện khả giác một cách khéo léo, tài tình, để thông đạt tình ý của mình. Trong âm nhạc, các phương tiện đó là âm thanh. Do đó, âm nhạc chủ yếu làm cho tai nghe. Muốn thưởng thức âm nhạc, phải nghe thực thụ chứ xem bằng mắt thì chưa đủ.

    4. Âm thanh dùng trong âm nhạc thường có bốn đặc tính này :

    4.1. Cao thấp (cao độ)

    4.2. Ngắn dài (trường độ)

    4.3. Mạnh nhẹ (cường độ)

    4.4. Đục trong, sáng tối ... (âm sắc).

    Thiếu một trong các đặc tính trên thì chỉ là tiếng động. Hiện nay người ta dùng nhiều tiếng động khác nhau trong âm nhạc, nhằm tăng cường mức độ diễn cảm cũng như tính tiết tấu của âm nhạc. Đó là các nhạc cụ thuộc bộ gõ như trống con, trống cái, phách, maracas, triangle, cymbal ...

    5. Ký hiệu âm nhạc là toàn bộ các dấu hiệu cũng như chữ viết được dùng để ghi lại âm thanh với các đặc tính của chúng. Môn ký âm là ghi âm thanh lại bằng các ký hiệu âm nhạc trên giấy mực.
    KÝ HIỆU ÂM NHẠC LIÊN QUAN ĐẾN CAO ĐỘ

    1. Tên các dấu nhạc có cao độ khác nhau mà người ta thường dùng là : DO, RE, MI, FA, SOL, LA, SI gốc tiếng La-tinh, đọc theo tiếng Việt là ĐÔ, RÊ, MÍ, FA, XON, LA, XI. Đó là 7 bậc cơ bản của hệ thống thất âm, tính từ thấp lên cao. Muốn lên cao hoặc xuống thấp hơn, người ta lặp lại tên dấu các bậc trên với cao độ cách nhau từng quãng 8 một (còn gọi là bát độ).

    2. Người ta cũng còn dùng các chữ cái La-tinh để gọi tên các bậc cơ bản trên : đô : C, rê : D, mi : E, fa : F, xon : G, la : A, xi : B (hiện nay B chỉ Xi giáng, còn H chỉ Xi thường). [1]

    3. Ở một số nước như Trung Hoa, Nhật Bản ... người ta còn dùng số thay cho tên gọi bằng chữ. Thí dụ : 1 : đô, 2 : rê, 3 : mi ... (1 chỉ dấu bậc I, 2 chỉ dấu bậc II, 3 chỉ dấu bậc III ..., 7 chỉ dấu bậc VII, muốn lên cao một bát độ, ta thêm dấu chấm trên con số, muốn xuống thấp một bát độ, ta thêm dấu chấm dưới con số 1, 1 ...). Số có 1 gạch là dấu móc, dấu có một gạch ngang là dấu trắng. Dấu không có gì là dấu đen...



    Thang thất âm Đô luôn được trình bày dưới dạng 7 âm cơ bản đi liền nhau cộng thêm với âm đầu của thang âm được lặp lại ở bát độ : Đô Rê Mi Fa Xon La Xi (Đô).

    4. Khoảng cách về cao độ tương đối giữa các bậc không đồng đều nhau.

    • Khoảng cách nhỏ nhất trong thất âm gọi là nửa cung, giữa Mi với Fa và Xi với Đô.

    • Khoảng cách lớn nhất giữa hai bậc cơ bản đi liền nhau gọi là nguyên cung : giữa Đô với Rê, Rê với Mi, Fa với Xon, Xon với La, và La với Xi.

    Ta có sơ đồ :



    Đô--Rê--Mi-Fa--Xon--La--Xi-Đô (mỗi gạch ngang chỉ nữa cung, nguyên cung gồm 2 nửa cung).

    Như vậy khoảng cách âm thanh giữa Đô thấp và Đô cao kế tiếp gồm 12 nửa cung, hoặc 6 nguyên cung. Nói cách khác, quãng tám (Đồ - Đố) gồm 12 âm cách nhau đều đặn từng nửa cung một (ở đây chỉ mới nói đến hệ âm điều hoà do nhạc sĩ Jean-Sebastien Bach (1685-1750)và Jean Philippe Rameau (1683-1764) cổ võ và được chấp nhận rộng rãi cho đến này). [2]


    5. Dấu hoá : là những ký hiệu cho biết các bậc cơ bản được tăng lên hay giảm xuống từng nửa cung điều hoà.

    5.1. - Dấu thăng : (#) làm tăng lên nửa cung.

    - Thăng kép : (x) làm tăng lên 2 nửa cung.

    5.2. - Dấu giáng : (b) làm giảm xuống nửa cung.

    - Giáng kép : (bb) làm giảm 2 nửa cung.

    5.3. - Dấu bình : ( n ) cho trở về cao độ tự nhiên,

    không còn bị ảnh hưởng của các dấu hoá cấu thành cũng như dấu hoá bất thường.

    Ở một số nước như Đức, Nga ... khi dùng chữ cái La-tinh A, B, C ... người ta thêm vần is thay dấu thăng : Cis : Đô# ; Eis : Mi# ; Ais : La# ; Cisis : Đôx ... và thêm vần es thay dấu giáng : Ces : Đôb ; Ceses : Đôbb ; Des : Rêb ; Ees —> Es : Mib ; Aes —> As : Lab.

    6. Nhờ các dấu hoá đặt trước các dấu nhạc trên khuông nhạc, các bậc cơ bản được nâng cao hoặc hạ thấp tạo thành các “bậc chuyển hoá" : Đồ - Đô# (Rêb) - Rê - Rê# (Mib) - Mi - Fa - Fa# (Xonb) - Xon - Xon# (Lab) - La - La# (Xib) - Xi - Đô (các dấu hoá này được gọi là các dấu hoá bất thường. Chỉ ảnh hưởng đến các dấu nhạc cùng tên trong cùng một ô nhịp, khác với các dấu hoá cấu thành ghi ở đầu khuông nhạc, còn gọi là hoá biểu, ảnh hưởng đến mọi dấu nhạc cùng tên trong cùng một đoạn nhạc).


    - Nửa cung dị chuyển : (diatonic đọc là đi-a-tô-ních) là nửa cung tạo nên bởi 2 bậc khác tên kề nhau.



    - Nửa cung đồng chuyển : (chromatic đọc là crô-ma-tích) là nửa cung tạo nên bởi 2 bậc cùng tên.



    - Nguyên cung dị chuyển : được tạo nên bởi 2 bậc khác tên kề nhau.



    Nguyên cung đồng chuyển : được tạo nên bởi 2 bậc cùng tên như Fa - Fa x, Xon - Xon bb hoặc 2 bậc khác tên không kề nhau : Đô# - Mib, Xon# - Xib. Trên thực tế đây là quãng ba giảm.

    TD 5

    a) 2 bậc cùng tên b) 2 bậc khác tên không kề nhau (= quãng 3 giảm)



    7. Muốn ghi cao độ tuyệt đối của các âm thanh, người ta dùng đến khuông nhạc và khoá nhạc.

    7.1. Khuông nhạc : Hiện nay người ta dùng 5 đường kẻ song song, tạo thành 4 khe song song, tính thứ tự từ dưới lên. Trên khuông nhạc đó, ta có 11 vị trí khác nhau, ghi được 11 bậc cơ bản. Muốn ghi thêm, người ta dùng các dòng kẻ phụ :



    7.2. Khoá nhạc : dùng để xác định tên các dấu nhạc ghi trên khuông nhạc. Khoá nhạc được ghi ở đầu mỗi khuông nhạc.

    Hiện nay thường dùng 3 loại khoá chính sau :

    a) Khoá Xon dòng 2 :

    - Dành cho bè nữ và các đàn âm khu cao như violon, Flute, Oboe ...



    - Dành cho các bè nam cao và trầm : gồm khoá Xon Ricordi và khóa Xon hạ quãng 8



    b) Khoá Fa dòng 4 : dành cho các giọng nam và các dàn thuộc âm khu trầm như Violoncello (cello), Contrabasso, Fagotto, Trombone ...



    c) Khoá Đô dòng 3 : dùng cho đàn viola.



    8. Âm La mẫu có tần số 440 là âm chuẩn được đa số chấp nhận : nó được ghi trên khuông nhạc khoá Xon 2, nằm ở khe thứ 2. Người ta gọi đó là âm La 3, vì nó nằm trong bát độ thứ 3 của 4 bát độ hợp ca của giọng người.



    Với hai khoá Xon và Fa, chúng ta có thể xác định chính xác độ cao tuyệt đối của các âm thanh thuộc âm vực giọng hát hợp ca trải dài trong 4 bát độ. Có những nhạc khí có thể phát ra âm thanh trầm hơn quá 1 bát độ (La - Xi - Đồ - Rê ... Đô1) hoặc cao hơn 2 bát độ (Đô5 - Rê - Mi ... Đô6). Để khỏi dùng đến quá nhiều dòng kẻ phụ, ta dùng dấu chuyển độ :

    - Dấu chuyển độ lên : Phải tấu âm thanh lên cao hơn 1 bát độ : Ghi số 8 ở trên dòng nhạc, ngay chỗ bắt đầu phải chuyển độ, và thêm những vạch ngang rời song song với khuông nhạc cho đến khi diễn tấu bình thường như cao độ ghi trên khuông nhạc (có khi người ta viết chữ Octava đúng hơn Ottava Alta (8va Alta) ..... loco, loco báo hiệu trở lại bình thương (TD 6a).

    - Dấu chuyển độ xuống : Phải tấu âm thanh thấp hơn 1 bát độ : Ghi số 8 dưới khuông nhạc với các vạch ngang rời cho đến khi không phải chuyển độ nữa (có khi thay bằng chữ Ottava bassa (8va bassa) ..... loco (TD 6b)).

    TD 6 : Dấu chuyển độ

    a) chuyển độ lên Ottava ..... loco b) chuyển độ xuống Ottava bassa ..... loco



    Phụ giải:

    [1] Người ta dùng các chữ cái La-tinh để gọi tên các dấu nhạc từ rất lâu, trước khi tu sĩ Guido d'Arrezzo (990-1050) một giáo sự âm nhạc, vào khoảng năm 1025, đã đặt ra các chữ đô-rê-mi-fa-xon-la-xi dựa trên một bản nhạc Bình ca trong bài Thánh thi kính thánh Gio-an Tẩy Giả sau đây :



    Chữ UT=C, RE = D, MI = E, FA = F, SOL = G, LA = A

    Còn SI = B/H là do âm đầu của 2 chữ Sancte Joannes ghép lại.

    Chữ UT khó nghe, khó đọc, nên sau được thay bằng chữ DO (có lẽ do chữ DOMINUS, nghĩa là ông chủ, Đức Chúa ...), do ông Bononcini dùng lần đầu tiên trong cuốn Musico Prattico (1673).

    [2] Bát độ gồm 310,01 savart, nửa cung có 25,086 savart, nguyên cung : 50,172 savart. Bát độ còn được chia thành 12 prony, nửa cung có 1 prony. Ông Holder chia bát độ thành 53 comma, nguyên cung 9 comma, nửa cung dị chuyển (diatonic) của ông chỉ có 4 comma, nửa cung đồng chuyển (chromatic) có 5 comma : Hiện nay người ta không theo lối chia của ông nữa.

    KÝ HIỆU ÂM NHẠC LIÊN QUAN ĐẾN TRƯỜNG ĐỘ

    A. trưỜng đỘ tương đỐi :

    1. Để ghi trường độ tương đối giữa các âm thanh, người ta dùng các dấu nhạc với 7 hình dạng khác nhau.

    - Dấu tròn ( w )lâu bằng 2 dấu trắng ( h )

    - Dấu trắng ( h ) lâu bằng 2 dấu đen( q )

    - Dấu đen ( q ) lâu bằng 2 dấu móc đơn ( e )

    - Dấu móc đơn ( e ) lâu bằng 2 dấu móc đôi ( x )

    - Dấu móc đôi ( x ) lâu bằng 2 dấu móc ba ( r )

    - Dấu móc ba ( r ) lâu bằng 2 dấu móc tư ( � )

    Như vậy một dấu tròn : 2 trắng : 4 đen : 8 móc đơn : 16 móc đôi : 32 móc ba : 64 móc tư.

    2. Dấu lặng : là những ký hiệu cho biết phải ngưng, không diễn tấu âm thanh trong một thời gian nào đó. Các dấu lặng trong thời gian tương ứng với dạng dấu nhạc nào, thì cũng có tên gọi tương tự.



    3. Dấu chấm : là ký hiệu đi sau dấu nhạc, hoặc dấu lặng, có giá trị bằng nửa trường độ ký hiệu đi trước nó.

    Thí dụ :

    q . = q + e

    h . . = h + q + e

    4. Dấu nối : là đường vòng cung nối liền nhiều dấu nhạc với nhau. Có 2 loại :

    4.1. Dấu nối 2 dấu nhạc cùng cao độ làm kéo dài trường độ dấu nhạc đầu, bằng tổng số trường độ của cả hai dấu nhạc.

    h h = w

    4.2. Dấu nối nhiều dấu nhạc khác cao độ (còn gọi là dấu luyến) cho biết phải diễn tấu các dấu nhạc đó liền tiếng với nhau.



    5. Dấu lưu (Dấu miễn nhịp) : là nửa vòng cung nhỏ có một chấm ở giữa U đặt trên hoặc dưới ký diệu âm nhạc nào thì cho nó được kéo dài bao lâu tuỳ ý.



    6. Ô nhịp : là phần khuông nhạc được giới hạn bởi 2 vạch nhịp.

    Trong nhạc mới, thường người ta chia bài nhạc thành nhiều ô nhịp. Các ô nhịp có tổng số các ký hiệu bằng nhau. Muốn biết mỗi ô nhịp có trường độ bao nhiêu ta căn cứ vào số loại nhịp (số tiết nhịp) viết ở đầu bài nhạc, gọi tắt là số nhịp.



    7. Số nhịp : là một phân số cho ta biết phải chia dấu tròn ra làm mấy phần, và tử số cho ta biết trong mỗi ô nhịp có mấy phần như vậy. Thí dụ 2/4 : dấu tròn chia làm 4 phần, mỗi phần bằng một dấu đen và trong mỗi ô nhịp ta có 2 dấu đen hoặc các ký hiệu tương đương hai dấu đen (xem thí dụ 9).

    8. Phách : là đơn vị thời gian trong âm nhạc, giống như bước chân người đi trong không gian. Nhờ phách mà ta cảm nhận được sự chuyển động của âm thanh trong thời gian.

    8.1. Phách chia 2 : là loại phách có thể chia ra 2 phần đều nhau.

    Thí dụ : Trong loại nhịp 2/4, mỗi ô nhịp có hai phách, mỗi phách là 1 dấu đen. Dấu đen này có thể chia thành hai dấu móc đơn :

    q = e e

    Loại nhịp gồm phách chia 2 gọi là loại nhịp chia 2 (nhị phân) hoặc nhịp đơn.

    8.2. Phách chia 3 : Là loại phách có thể chia ra 3 phần đều nhau.

    Thí dụ : Trong loại nhịp 6/8 gồm hai phách, mỗi phách là 1 dấu đen chấm. Phách này có thể chia thành 3 dấu móc đơn :

    q . = e e e

    Loại nhịp gồm phách chia 3 gọi là loại nhịp chia 3 (tam phân) hoặc loại nhịp kép.

    9. Các nhóm dấu bất thường :

    9.1. Liên ba : Là 3 dấu nhạc có trường độ bằng nhau, nhưng khi diễn tấu thì trường độ của chúng bằng trường độ 2 dấu nhạc cùng hình dạng.



    9.2. Liên năm, liên sáu, liên bảy : Là diễn tấu 5, 6 hoặc 7 dấu thay vì chỉ phải diễn tấu 4 dấu cùng hình dạng.



    9.3. Liên hai : là 2 dấu nhạc có trường độ bằng nhau nhưng được diễn tấu trong thời gian bằng 3 dấu cùng hình dạng.



    Nói cách khác là dấu nhạc có chấm (loại phách chia 3) thay vì được chia 3 như thường lệ thì chỉ được chia 2 thôi.

    9.4. Liên tư : Là diễn tấu 4 dấu thay vì cần diễn 6 dấu cùng hình dạng.



    10. Các ký hiệu dùng để lặp lại :

    10.1. Lặp lại một âm hình giai điệu nào đó trong cùng một ô nhịp, thay vì viết ra cả thì chỉ cần viết 1 lần rồi ghi các vạch xiên chỉ trường độ



    10.2. Một âm thanh hoặc một hợp âm cần nhắc lại thì ghi tổng số trường độ và thêm các gạch chỉ trường độ phải lặp lại :



    10.3. Lặp lại luân phiên nhiều lần âm thanh hoặc hợp âm (trémolo)





    10.4. Lặp lại nguyên 1 hoặc 2 ô nhịp :



    10.5. Lặp lại một đoạn nhạc : dùng dấu hồi đoạn ] } (Td 18a)

    10.6. Lặp lại một đoạn dài, hoặc cả bài : Dùng dấu hồi tống @ (Td 18b)



    Khi phần cuối đoạn lặp lại có khác biệt với phần cuối đoạn đầu thì người ta ghi dấu ngoặc vuông với số 1 hoặc chữ a trên phần khác biệt của đoạn đầu, và ghi dấu ngoặc vuông với số 2 hoặc chư b trên phần cuối của đoạn lặp lại.



    Lần đầu diễn theo số một (còn gọi là volta 1) cho đến dấu hồi tống thì lặp lại lần 2, bỏ volta 1, nhảy qua volta 2.

    Người ta có thể thay dấu hồi tống bằng chữ DC (Da Capo nghĩa là trở lại từ đầu. Da Capo al fine = Trở lại từ đầu cho đến chỗ TẬN của bài).



    Bài nhạc nào có đoạn kết riêng, gọi là CODA thì người ta ghi dấu A hoặc để báo hiệu chỗ phải sang đoạn kết. Dấu báo kết A ... được ghi 2 lần, lần đầu thường kèm theo chữ Al Coda (sang đoạn kết), lần hai ghi ngay đầu đoạn kết với chữ CODA. (Td 19c)





    B. trưỜng đỘ TUYỆT ÐỐI:

    Muốn biết một âm thanh phải kéo dài bao nhiêu giây, người ta phải dùng tới những ký hiệu khác để diễn tả tốc độ của các âm thanh, còn gọi là nhịp độ của âm thanh (Tempo).

    1. Ký hiệu ghi nhịp độ đều đặn : các chữ ghi nhịp độ thường cho ta 3 mức độ chính, đó là vừa, chậm và nhanh. Muốn chính xác hơn, người ta ghi thêm số phách hoặc số dấu nhạc phải diễn tấu trong một phút gọi tắt là số nhịp đoä. [3]

    1.1 CHỮ VIẾT Ý NGHĨA SỐ NHỊP ĐỘ

    Nhịp độ chậm Largo Chậm rãi 40-60

    Larghetto Bớt chậm rãi 60-66

    Lento Chậm

    Adagio Chậm 66-76

    Grave Trịnh trọng

    Nhịp độ vừa Andante Khoan thai 76

    Andatino Bớt khoan thai 108

    Moderato Vừa 108-120

    Allegro Moderato Nhanh vừa 120

    Allegretto Chưa nhanh lắm

    Nhịp độ nhanh Allegro Nhanh 120-168

    Vivace Khá nhanh

    Presto Hối hả, rất nhanh 168

    Prestissimo Cực nhanh 208

    1.2. Người ta còn thêm các chữ để nói rõ sắc thái hơn như :

    Molto : Rất

    Assai : Rất

    Non troppo : Không quá

    Non Tanto : Không đến thế

    Sempre : Luôn luôn (Sempre marcato : Luôn luôn rời mạnh)

    Meno : Ít hơn (Meno mosso : Kém linh hoạt hơn)

    Pìu : Hơn (Pìu andante : nhanh hơn Andante)

    Poco : Ít, một chút (Poco a poco : Từ từ)

    Quasi : Gần như.

    2. Ký hiệu ghi nhịp độ thay đổi :

    2.1. Tăng nhịp độ :

    Accelerando (Accel.) : Nhanh dần lên

    Animando : Linh động, hào hứng

    Stretto : Dồn dập, gấp rút

    2.2. Giảm nhịp độ :

    Ritardando (Ritard.) : Chậm lại

    Rallentando (Rall.) : Chậm dần

    Allargando (Allarg.) : Mở rộng ra, giãn ra.

    Ritenuto (Rit.) : Giữ lại, ghìm lại

    Poco lento : Hơi chậm.

    2.3. Nhịp độ tự do :

    Ad libitum (ad lib.) : Nhịp độ tuỳ ý

    A piacere : Tuỳ thích

    Senza tempo : Không cần giữ nhịp

    Rubato : Lơi nhịp

    2.4. Vào nhịp độ bắt buộc :

    Tempo : Vào nhịp (sau một đoạn nhạc ad lib.)

    A tempo, Tempo primo : Trở về nhịp độ ban đầu

    (AT), (1 Tempo)

    L'istesso tempo : Giữ y nhịp độ cũ dù có thay đổi số nhịp, nghĩa là một phách ở loại nhịp trước vẫn bằng 1 phách ở loại nhịp sau.

    Thí dụ 2/4 đổi qua 6/8 thì q trong 2/4 = q . trong 6/8

    Phụ chú:

    [3] Số nhịp độ được tính bằng một máy nhịp (Métronome). Người ta dùng phổ biến máy nhịp của ông J.N. Malzel (1772-1838) sáng chế ra năm 1814. Máy nhịp ví như chiếc đồng đồ gõ phách nhanh hay chậm theo ý muốn người sử dụng : điều chỉnh miếng kim loại di động trên cần gạt đến số nào thì máy sẽ gõ cho ta bấy nhiêu lần trong một phút. Ký hiệu MM q = 100 có nghĩa là trong 1 phút diễn tấu 100 dấu q theo máy của ông Menxen (máy gõ 100 tiếng trong 1 phút). Beethoven là nhạc sĩ đầu tiên ghi số nhịp độ trên các tác phẩm của ông.
    CÁC KÝ HIỆU ÂM NHẠC LIÊN QUAN ĐẾN CƯỜNG ĐỘ

    1. Các chữ dùng để ghi cường độ thường dùng là :

    Pianissimo (pp) : Rất nhẹ

    Piano (p) : Nhẹ

    Mezzo-Forte (mf) : Mạnh vừa

    Forte (f) : Mạnh

    Fortissimo (ff) : Rất mạnh

    Có khi người ta còn dùng ppp để chỉ cực nhẹ và fff để chỉ cực mạnh

    2. Các chữ hoặc ký hiệu dùng để báo hiệu thay đổi cường :

    Crescendo (Cresc.) : Mạnh dần lên

    Decrescendo (decresc.) : Nhẹ dần lại

    Diminuendo (dim.) : Bớt lại

    Morendo (mor.) : Lịm dần (thường dùng cuối đoạn, cuối bài)

    Smorzando (Smor.) : Tắt dần

    Subito forte (Sf.) : Mạnh đột ngột

    Sforzando (Sfz.) : Nhấn buông, nhấn mạnh rồi nhẹ ngay (fp)

    Marcato (>) : Mạnh mà rời



    Staccato (dấu chấm trên dấu nhạc) : Nhẹ mà rời



    Sostenuto (gạch ngang trên dấu nhạc) : Cẩn trọng, nâng niu (pfp)



    Sotto voce : Hát nửa tiếng, êm nhẹ

    Dolce : Dịu dàng, nhẹ nhàng

    Ngoài ra, để chỉ phải liên kết các dấu nhạc mạnh dần hoặc nhẹ dần một cách liên tục, không rời rạc, người ta dùng chữ Legato (liền tiếng, liền giọng).

    3.Phân loại cường độ:

    Có 2 cách phân định cường độ

    3.1.Cường độ cố định: là cường độ được qui định trước theo nguyên tắc "Phách đầu mạnh,phách cuối nhẹ", mà không cần để ý đến giai điệu cũng như ý nghĩa của nó.

    Cụ thể -trong loại nhịp 2 phách: phách 1 mạnh, phách 2 nhẹ

    -trong loại nhịp 3 phách: phách 1 mạnh, phách 2 vừa, phách 3 nhẹ;

    -trong loại nhịp 4 phách: phách 1 mạnh, phách 2 vừa, phách 3 mạnh vừa, phách 4 nhẹ. Loại cường độ nầy thường dùng cho nhạc vũ đạo, quân hành, sinh hoạt, có tính cách bình dân đaị chúng, hoặc dùng cho người mới học nhạc để tập luyện giữ đúng nhịp. Nó có tính cách máy móc vì không để ý đến ý nghĩa của bài nhạc.

    3.2.Cường độ diễn cảm: là cường độ do tiết tấu hoặc do ý nghĩa lời ca gợi ý. Chính loại cường độ nầy mới tạo "hồn" cho âm nhạc. Cần học phân tích tiết tấu thì mới biết phân phối cường độ sao cho phù hợp với từng dấu nhạc, từng nét, từng vế, từng câu, từng đoạn, từng bài nhạc

    4. Khi tác giả ghi các ký hiệu về cường độ, thì đó cũng chỉ mới là hướng dẫn sơ khởi cho từng chỗ, từng đầu câu mà thôi, chứ không thể ghi chi tiết cường độ của tất cả mọi dấu nhạc trong câu trong bài được. Dù ghi hay không ghi ký hiệu cường độ, chúng ta cũng phải dựa trên tiết tấu của từng câu, từng đoạn và dựa trên ý nghĩa lời ca để phân phối cường độ cho xứng hợp, vì cường độ là yếu tố chủ chốt làm cho bài nhạc có hồn, có sinh khí. Người ca hát có hồn, có tâm tình là người biết dùng cường độ đúng lúc, đúng nơi. Chúng ta không nên dùng cách diễn tấu máy móc của các loại nhạc vũ,nhạc quân hành, nhạc sinh hoạt để diễn tấu các loại nhạc khác, đòi hỏi mức thưởng ngoạn cao hơn.

    ===============================
    Còn rất nhiều tài liệu khác nữa, nhưng nhiều quá đọc ngộp. hehe . :14[1]:
     
    chigonvh, cauut, minhducams and 13 others like this.
  2. tanbinh1

    tanbinh1 Nhân viên mới

    hihi em cám ơn anh nhiều nha, em sẽ tham khảo và nghiên cứu từ từ ^^
     
  3. phobuon04

    phobuon04 Nhân viên mới

    mới đọc sơ qua mình thấy rất hay, down về luyện công thôi. Thanks nhiều nha !!!
     

Chia sẻ trang này